Krakowskie fortyfikacje
Twierdza Kraków
 
 
Menu
   HOME
   FORTY
   CIEKAWE ARTYKUŁY
   HISTORIA FORTÓW
   GALERIA
   MAPA SERWISU
   KONTAKT
   O STRONIE
   LINKI



foto:
Krzysztof Wilk
 


Twierdza Kraków miała być pierwszym miejscem obrony przed atakiem Rosjan. Ważnym elementem każdej twierdzy był system dróg - głównej, dojazdowej oraz tzw. rokadowej łączącej poszczególne forty, a poprowadzonej tak, aby na całym przebiegu znajdowała się pod kontrolą rdzenia twierdzy i fortu, do którego doprowadzała; musiała być pod nieustannym bocznym ostrzałem artylerii obrońców. Dlatego też z reguły biegła zakosami. Do dzisiaj zachowane stosunkowo krótkie odcinki tej drogi stanowią ciekawe trasy widokowe.

Droga rokadowa musiała "ginąć" w krajobrazie, dlatego też była zamaskowana drzewami, tworzono wzdłuż niej obustronną aleję składającą się z gatunków przydatnych do powstania dodatkowej przeszkody w razie ataku na fort. W takiej sytuacji drzewa mogły być podcięte i obalone na drogę. Sadzono w tym celu kasztanowce tworzące rosochatą koronę, kolczaste pseudoakacje, wyniosłe jesiony. Do dzisiaj zachowana zieleń przy niektórych odcinkach drogi rokadowej to właśnie stare, okazałe drzewa tych gatunków.

Zachował się również nietypowy odcinek drogi fortecznej - bezdrzewny, wijący się małą serpentyną od Kostrza do fortu Winnica; poprowadzony przez równinne obniżenie i mający dodatkowy aspekt obronny - przetrzymanie atakujących jak najdłużej pod ostrzałem w płaskim międzypolu, wśród bagnistych łąk.

Zadrzewione drogi rokadowe jak i główne dojazdowe, osłaniały ruch własnych wojsk, a poszczególne forty były również maskowane zielenią i jeżeli ocalała ona do dzisiaj - zaznacza położenie fortu, szczególnie w bezleśnym krajobrazie, gdzie tworzy naturalne parki.

Z fortów i dróg dojazdowych można oglądać dalekie ich przedpole - ciekawe podkrakowskie krajobrazy (Kraków leży w miejscu niezwykle ciekawym geograficznie). W kierunku płn.- wsch. rozciągają się lessowe wzgórza z siecią głębokich wąwozów, oraz kępami zadrzewień. Od południa oglądać można wzniesienia Pogórza, a od płn.-zach.- wzgórza oraz skalne wapienne ostańce.

W okresie międzywojennym wiele umocnień twierdzy Kraków wyburzono, podobnie po II wojnie; zniszczono wtedy nie tylko fortyfikacje, ale również towarzyszącą im zieleń. Wiele dróg dojazdowych i odcinki drogi rokadowej zniknęło w czasie wytyczania nowych ulic, poszerzania istniejących oraz budowy nowych osiedli.

Z zachowanych fortów warto obejrzeć np. niektóre na płd. od Krakowa, na Płaskowyżu Świątnickim (część Pogórza Wielickiego), najdalej na północ wysuniętej części Karpat, stanowiącej próg pogórza wzniesiony ponad 100 m nad Kotlinę Sandomierską i opadający stromo w rejonie Mogilan, Kosocic i Wieliczki. Wzdłuż tego progu biegną bardzo widokowe drogi i szlaki turystyczne, częściowo po odcinkach drogi rokadowej. Panoramy z Chorągwicy, Kosocic i Rajska należą do najciekawszych i najrozleglejszych.

tekst: Barbara Twaróg


Stronghold ™ All Rights Reserved © 2013