Krakowskie fortyfikacje
Twierdza Krak闚
 
 
Menu
   HOME
   FORTY
   CIEKAWE ARTYKUΧ
   HISTORIA FORT紟
   GALERIA
   MAPA SERWISU
   KONTAKT
   O STRONIE
   LINKI


 


Oko這 roku 1892 na B這niach Rakowickich pojawi造 sie balony obserwacyjne austriackiego fortecznego oddzialu balonowego przy II Morawsko-Galicyjskim Regimencie Artylerii Fortecznej hr. von Beschi. Lotnisko samolotowe za這穎no w 1912 roku razem z ca造m zapleczem technicznym. Dow鏚c c.k. Oddzia堯w Lotniczych zosta Oberst Emil Uzelac. Ju w 1913 roku na wyposa瞠niu lotniska znajdowa si ceglano-drewniany hangar, dom oficerski, remiza konnych pojazd闚 transportowych i sk豉d benzyny. Stacjonuj帷y tu Flugpark 7 posiada 6 samolot闚: 4 Lohner Pfeilflieger oraz 2 Etrich Taube. W 1917 roku lotnisko na Rakowicach sta這 si jednym z punkt闚 etapowych pierwszej w Europie regularnej pocztowej linii lotniczej. Samolotami Hansa-Brandenburg C.I wojska austryjackie uruchamiaj pocztow lini lotnicz z przesy趾ami wojskowymi i cywilnymi na trasie: Wiede - Krak闚 - Lw闚 - P這skir闚 do Kijowa i Odessy (ok. 1600 km). Wcze郾iej - bo ju w listopadzie 1914 roku wojska austryjackie organizuj przew霩 poczty samolotami Albatros do obl篹onej za這gi twierdzy Przemy郵. Na rakowickim lotnisku opr鏂z Flik.7 stacjonowa造 Flik.1, 10, 15.

31 X 1918 roku grupa polskich wojskowych przejmuje od Austriak闚 krakowskie lotnisko w Rakowicach wraz ze sprz皻em, kt鏎e przyjmuje nazw Eskadrylli Lotniczej, nazywanej p騧niej Stacj Lotnicz. Komendantem lotniska zostaje kpt.pil. Roman Florer (powstaje tam I Eskadra Bojowa Lotnicza i III Eskadra Bojowa Lotnicza). W okresie wojny polsko-bolszewickiej dzia豉豉 r闚nie I Ni窺za Szko豉 Pilot闚, kt鏎ej zadaniem by這 szkolenie pilot闚 dla szybko rozbudowuj帷ego si lotnictwa wojskowego. Na Rakowicach dzia豉造 r闚nie warsztaty lotnicze remontuj帷e samoloty i ich silniki. Organizowano te w nich ograniczon produkcj sprz皻u lotniczego. W 1924 roku rozpocz皻o wielk rozbudow lotniska, kt鏎a w ciagu nastepnego trzydziestolecia przynie嗆 mia豉 prawie czterokrotny rozrost powierzchni, zmian uk豉du przestrzennego, kilkana軼ie nowoczesnych budowli, a tak瞠 zmian nazwy na Rakowice Czy篡ny. Efektem tego by這 powstanie drugiego co do wielko軼i lotniska w Polsce.

Dnia 1 wrze郾ia 1939 r. o 鈍icie krakowskie lotnisko Rakowice, b璠帷e pokojow baz 2 p.lotn., sta這 si przedmiotem najci篹szego ataku Luftwaffe, g堯wnie ze wzgl璠u na warunki atmosferyczne. Mg豉 i ca趾owite zachmurzenie o niskiej podstawie nad p馧nocnymi, zachodnimi i centralnymi terenami Polski uziemi造 wiele jednostek lotniczych napastnika prawie do po逝dnia. Jedynie nad po逝dniowy cz窷ci kraju pogoda by豉 lepsza i wys豉ne przed 鈍item rozpoznanie 4 Floty Powietrznej stwierdzi這 dobr widoczno嗆 w rejonie Krakowa i zameldowa這, 瞠 lotnisko Rakowice "jest czynne". Oczekuj帷ym na starcie bombowcom 4 Floty zmieniono wi璚 w ostatniej chwili rozkazy, wyznaczaj帷 Krak闚 jako g堯wny cel porannego nalotu, w kt鏎ym ostatecznie wzi窸o udzia ok. 150 samolot闚.

Dwa dywizjony He 111P, I./ i III./KG 43 stacjonuj帷e na lotnisku bojowym Langenau (D逝gopole k. Bystrzycy K這dzkiej), pierwsze poderwa造 si z ziemi oko這 godz. 4.30. W powietrzu do陰czy豉 do nich eskorta po軼igowych Bf 110 z dyw. I./ZG 76. Heinkle rozpocz窸y bombardowanie Krakowa o godz. 5.20, zrzucaj帷 na Rakowice 48 ton bomb. Nast瘼ny fal wielkiej wyprawy stanowi造 bombowce nurkowe Ju 87B z dyw. I.StG 2 "Immelmann", operuj帷e z lotniska Nieder-Ellguth (Ligota Dolna) u podn騜a G鏎y 安. Anny. Junkersy nie by造 przystosowane do lot闚 na 郵epo i podczas przebijania si formacji (klucz dowodzenia i dwie eskadry) przez chmury, jedna eskadra zgubi豉 si po drodze. Id帷e po poprawnym kursie nurkowce dokona造 precyzyjnego bombardowania indywidualnych obiekt闚 lotniska. Ko鎍owy faz ataku o godz. 5.45 przeprowadzi造 Do 17M i 17E dyw. I./ i III./KG 77, z lotniska w Brzegu, dope軟iaj帷 zniszczenia z lotu kosz帷ego , z wysoko軼i zaledwie ok. 50 m. Kilka Dornier闚 ponios這 drobne uszkodzenia od od豉mk闚 w豉snych bomb, wybuchaj帷ych pod nimi.

Tymczasem zagubiona eskadra Ju 87 pomin窸a Krak闚 od p馧nocy, zbli瘸j帷 si do uj軼ia Sanu i po zorientowaniu si w terenie, zawr鏂i豉 na zach鏚, odnajduj帷 wyznaczony cel z 45 min. op騧nieniem. Meldunki polskie odnotowa造 drugi nalot na Krak闚 o godz. 6.14. Celowanie ostatnim nurkowcom utrudnia造 po瘸ry i dymy wcze郾iejszego bombardowania. Rakowice zosta造 obezw豉dnione. Zniszczeniu uleg造 zabudowania i instalacje lotniska oraz oko這 30 samolot闚 b璠帷ych w remoncie i szkolnictwie, ale sprawnych maszyn bojowych w鈔鏚 nich nie by這.

Zgodnie z planem mobilizacyjnym, wszystkie polskie jednostki bojowe zosta造 przesuni皻e z macierzystych baz pokojowych na tajne lotniska operacyjne w ostatnich dniach sierpnia 1939. Krakowski dywizjon my郵iwski III/2, przydzielony do Lotnictwa Armii "Krak闚" i utrzymuj帷y 4-samolotow zasadzk na lotnisku Aleksandrowice ko這 Bielska-Bia貫j, przeszed do Balic, 12 km na zach鏚 od Krakowa, w sk豉dzie 16 samolot闚 P. l1c 121 i 122 Eskadry My郵. Wydzielona ze 123 Eskadra My郵. na P.7 odesz豉 do Brygady Po軼igowej. Pilot闚 w Balicach zbudzi這 g逝che dudnienie przelatuj帷ej formacji bombowej, kt鏎a poczytali za "υsie". Dopiero odg這sy wybuch闚 i dymy po瘸r闚 kierunku pobliskiego Krakowa u鈍iadomi造 im pocz徠ek nie wypowiedzianej wojny. Dow鏚ca dywizjonu, kpt. Mieczys豉w Medwecki, natychmiast wyda rozkazy nakazuj帷e start patroli, pierwszy z kt鏎ych mia sam poprowadzi, wyznaczaj帷 na swoich bocznych ppor. W豉dys豉wa Gnysia i st. szer. Tadeusza Arabskiego.

Klucz Medweckiego rozpocz掖 start akurat w chwili, gdy nad Balice nadlecia造 ostatnie Ju 87 powracaj帷e na zach鏚 po zbombardowaniu Rakowic, a wi璚 mi璠zy godz. 6.15 a 6.30. W鈔鏚 tych nurkowc闚 znajdowa si Ju 87B z 2 Esk. I./StG 2 ze znakami T6+GK, pilotowany przez sier. Franka Neuberta, kt鏎y wspomina:
Po pewnym czasie, lec帷 na zach鏚, zobaczyli鄉y lotnisko krakowskie (...), po瘸ry i wielki dym. Jeden samolot po drugim rzuca si pik w d馧. (...) Po wyrzuceniu bomb na wysoko軼i ok. 700 m podrywali鄉y maszyny i lecieli鄉y znowu w kierunku zachodnim, w kierunku Rzeszy, nabieraj帷 wysoko軼i. Osi庵n瘭i鄉y pu豉p ok. 1000 m kiedy zobaczy貫m na prawo w dole, a musia這 to by na p馧nocny-zach鏚 od Krakowa, lotnisko polowe i kr捫帷e nad nim samoloty polskie. Oczywi軼ie by造 to my郵iwce, kt鏎e po wykonaniu zadania podchodzi造 do l康owania (...). Nagle odkry貫m przed sob samotnie lec帷ego J u 87. Zosta on dla mnie r闚nie nieoczekiwanie zaatakowany przez dwa polskie my郵iwce typu PZL P.24, kt鏎e ujrza貫m lec帷e za nim w tym samym kierunku: jeden po prawej w tyle u g鏎y, jeden po lewej. Moim natychmiastowym odruchem by這 i嗆 na pomoc atakowanemu koledze. Musia貫m doda gazu, aby zmniejszy odleg這嗆 i zaj望 pozycj do strza逝. Zmierzy貫m si do lec帷ego po prawej stronie polskiego my郵iwca. Potem odda貫m pierwszy w tej wojnie seri, bez zaobserwowania rezultatu. Musia貫m zaatakowa po raz drugi. Do tego musia貫m wpierw nabra nieco wysoko軼i (...), moje pociski gin窸y w kabinie pilota, ale 瘸dnej reakcji na razie nie zauwa篡貫m. Kiedy zmierza貫m si do trzeciego ostrzelania, atakowana maszyna eksplodowa豉 w powietrzu w wielkiej kuli ognia (...). Moje spojrzenie przenios這 si naturalnie na drugi my郵iwiec nieprzyjacielski, kt鏎y zestrzelenia pierwszego jeszcze nie zauwa篡. (...) Kiedy zaj掖em pozycj do oddania strza逝, ten zrobi elegancki skr皻 w lewo do g鏎y, zawr鏂i do ty逝 i wi璚ej go nie widzia貫m.

Neubert zestrzeli samolot Medweckiego, kt鏎y poni鏀 鄉ier. Gny, startuj帷y z dow鏚ca na P. 11C '5', kt鏎y wed逝g domniemania Wac豉wa Kr鏊a mia mie numer seryjny 8.67, zdo豉 desperackim unikiem w lewo wyrwa si z wi您ki nieprzyjacielskich strza堯w i wyprowadzi przepadaj帷y samolot tu nad ziemi. Relacja Neuberta, kt鏎emu gen. Milch przyzna zestrzelenie pierwszego samolotu nieprzyjacielskiego w II wojnie 鈍iatowej, zgadza si og鏊nie z dokumentacj polska, z tym, 瞠 mylnie zidentyfikowa P.11C jako P.24 - b陰d nagminnie powtarzany w niemieckich meldunkach wrze郾iowych - i wydawa這 mu si, 瞠 polskie my郵iwce 豉dowa造, a nie startowa造, jak by這 w rzeczywisto軼i, przez co drugi P. 11, nie maj帷y jeszcze ani dostatecznej szybko軼i, ani wysoko軼i, walki z nim nie by w stanie przyj望. Z kilku r騜ni帷ych si od siebie relacji Gnysia, sk豉danych podczas wojny, najpe軟iejsza brzmia豉:

Dnia 1 wrze郾ia 1939 r. w godzinach porannych, oko這 godz. si鏚mej rano, wystartowa貫m z l康owiska Balice ko這 Krakowa razem z dow鏚c dyonu, kpt. Medweckim. Do陰czaj帷 do d-cy dyonu na wysoko軼i oko這 300 metr闚, zostali鄉y ostrzelani z ty逝 przez przelatuj帷e samoloty niemieckie. Silnym skr皻em w lewo uciek貫m z wi您ki ognia. Samolot, b璠帷 na ma貫j szybko軼i, zwin掖 si i wy豉pa貫m go tu nad sama ziemi. Po wyci庵ni璚iu w g鏎 stwierdzi貫m, 瞠 samolot kpt. Medweckiego ko造sze si ze skrzyd豉 na skrzyd這, utrzymuj帷 nier闚ny lot. W pewnej chwili zauwa篡貫m dwa samoloty niemieckie lec帷e z mojej lewej strony, oko這 1000 metr闚 ni瞠j. Lecia造 na kierunku Krak闚-Olkusz. Zaatakowa貫m lec帷y w tyle. W pierwszej chwili zauwa篡貫m, 瞠 strzelec do mnie strzela, ale po kilku seriach przesta strzela i lewy silnik zacz掖 lekko dymi. Wyrwa貫m w g鏎. Samoloty niemieckie zacz皻y schodzi w d馧. Zaatakowa貫m powt鏎nie samolot kt鏎y, poprzednio przeze mnie atakowany, przechodzi na moj stron. Strzelec samolotu strzela. Odda貫m kilka d逝gich i dobrych jak mi si wydawa這 serii i zszed貫m mocno w d馧. Znalaz貫m si do嗆 nisko nad ziemi. Po wyci庵ni璚iu samolot闚 nie widzia貫m i s康zi貫m, 瞠 schowa造 mi si za wzg鏎ze, pomimo jednak obserwacji przypuszczalnego kierunku lotu, samolot闚 zobaczy nie mog貫m. By這 to dla mnie jednak dziwne. Widzia貫m co dymi帷ego si na ziemi, ale si temu nie przygl康a貫m i wzi掖em kurs powrotny na lotnisko. Samoloty przeze mnie atakowane by造 dwustatecznikowe i, jak je wtedy okre郵i貫m, by造 to Dorniery. W drodze powrotnej odda貫m kr鏒k seri do przelatuj帷ego He 111, na du瞠j ode mnie odleg這軼i pod k徠em oko這 90, ale z powodu braku amunicji zawr鏂i貫m do bazy. Skuteczno嗆 akcji w徠pliwa. W drodze powrotnej zauwa篡貫m pal帷y si samolot na ziemi kpt. Medweckiego.

fragment: J.B Cynk, Skrzyd豉 Nr 141/627

W okresie II wojny 鈍iatowej lotnisko krakowskie by這 wykorzystane przez niemieck Luftwaffe. Sta這 si jedn z baz lotniczych bior帷ych udzia w przygotowaniach do ataku niemieckiego na Zwi您ek Radziecki w 1941 roku. W styczniu 1945 roku lotnisko zaj瘭i Rosjanie. W po這wie 1945 roku przekazali je polskim w豉dzom wojskowym. W 1963 roku lotnisko Rakowice-Czy篡ny zostaje zlikwidowane z powodu rozbudowy kombinatu metalurgicznego i towarzysz帷ych mu osiedli mieszkaniowych. Do dzi zachowa造 si: hangar z lat 1914-16 oraz kancelaria lotniska i budynek oficerski z lat 1916-17.

W roku 1964 na terenie by貫go lotniska stworzono Muzeum Lotnictwa i Astronautyki. Obecnie w Muzeum Lotnictwa Polskiego zgromadzonych na ekspozycji zosta這 ponad 76 samolot闚, 7 鄉ig這wc闚, 22 szybowce, i ponad 100 silnik闚 lotniczych.

W "Ma造m Hangarze" eksponowane s samoloty z pionierskiego okresu lotnictwa, w tym repliki lotni Otto Lilienthala i Bleriota XI - pierwszego samolotu, kt鏎y pokona kana La Manche. Zobaczy mo積a tu tak瞠 unikatowe na skal 鈍iatow, jedyne zachowane na 鈍iecie samoloty z okresu I wojny 鈍iatowej, niemieckie LVG B.II i DFW C. V oraz rosyjsk 堯d lataj帷 Grigorowicz M-15.
W "Du篡m Hangarze", dawniej nale膨cym do 2 Pu趾u Lotniczego, eksponowane s samoloty, szybowce i 鄉ig這wce, z kt鏎ych najstarsze zbudowano jeszcze przed II wojn 鈍iatow. W鈔鏚 nich do najcenniejszych nale膨 jedyne zachowane na 鈍iecie egzemplarze s豉wnego przedwojennego my郵iwca PZL P. 11c, kt鏎y we wrze郾iu 1939 broni polskiego nieba, oraz doskona貫go polskiego dwup豉ta szkolnego PWS 26. Godne miejsce zajmuje r闚nie brytyjski my郵iwiec Supermarine Spitfire, na trwa貫 zwi您any z histori polskich skrzyde na Zachodzie, oraz, prezentowany od czerwca do po這wy wrze郾ia, Messerschmitt Bf 109G-6.


廝鏚豉: Muzeum Lotnictwa - al. Jana Paw豉 II


Stronghold ™ All Rights Reserved © 2013